Ngày 22-8, tại thành phố Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chủ trì Hội nghị toàn quốc triển khai thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thủy sản. Tham dự có Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát; Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Xuân Cường; lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành của Trung ương và địa phương, đại diện ngư dân và các doanh nghiệp đóng tàu trong cả nước.
Nghị định quy định đầy đủ, có hệ thống, đồng bộ các chính sách cơ bản nhất cho việc khuyến khích ngư dân đóng tàu công suất lớn, tàu vỏ thép để dần chuyển từ khai thác gần bờ sang khai thác xa bờ có giá trị kinh tế cao hơn, đồng thời góp phần bảo vệ các vùng biển của đất nước. Đó là các chính sách về xây dựng cơ sở hạ tầng cho khai thác hải sản gồm các cảng cá, bến cá; chính sách tín dụng; chính sách vay vốn lưu động; chính sách bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm thuyền viên. Đặc biệt, Nghị định đã khuyến khích ngư dân đóng tàu công suất lớn vỏ thép/vật liệu mới, với thời gian vay 11 năm, lãi suất ưu đãi chỉ từ 1-3%/ năm. Đã có 10 văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định gồm các Quyết định, Thông tư của Bộ NNPTNT, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được ban hành hoặc đang ở dạng dự thảo lần cuối, được tiếp tục góp ý tại hội nghị để các bộ, ngành ban hành cùng thời gian có hiệu lực của Nghị định 67. Một số điểm đáng chú ý trong các Thông tư hướng dẫn là Bộ NNPTNT xác định số lượng tàu cá đóng mới cho từng khu vực và 28 địa phương có biển để đảm bảo quy hoạch đội tàu đánh bắt xa bờ. Theo đó, tổng số lượng tàu cá đóng mới không vượt quá 2.079 tàu và 205 tàu dịch vụ hậu cần. Trong thực hiện hợp đồng bảo hiểm cho tàu và thuyền viên, ngoài mức hỗ trợ cao, Nhà nước sẽ hỗ trợ chi trả trực tiếp cho DN bảo hiểm, không để người dân phải tự làm thủ tục đóng bảo hiểm như trước. Về phía ngân hàng, đến thời điểm này các ngân hàng đã cam kết sẵn sàng 14.000 tỷ đồng cho ngư dân vay thực hiện các chương trình thủy sản theo Nghị định 67. Trong phạm vi quản lý của mình, Ngân hàng Nhà nước quy định tất cả các ngân hàng thương mại có thể tham gia (trước đây chủ yếu là ngân hàng thương mại mà Nhà nước có cổ phần chi phối tham gia hỗ trợ ngư dân đóng tàu). Ngoài mức lãi suất được coi như thấp nhất từ trước tới nay (ngư dân không phải trả lãi suất trong năm đầu từ khi đóng tàu và 1-3% trong các năm tiếp theo), thì Ngân hàng Nhà nước cũng quy định cho vay lưu động không cần tài sản đảm bảo trên cơ sở kiểm soát được dòng tiền khi chủ tàu tham gia sản xuất theo chuỗi.  Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh phát biểu chỉ đạo hội nghị Tại Hội nghị, các ngư dân, các sở, ban ngành của các địa phương, các DN đều khẳng định Nghị định 67 với những chính sách ưu đãi chưa từng có đối với ngư dân và được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong ngành đánh bắt xa bờ cũng như bảo vệ chủ quyền biển đảo. Những vướng mắt chủ yếu được các đại biểu nêu ra tại hội nghị là đang thiếu bộ tiêu chuẩn để xét duyệt các đối tượng được vay vốn. Thực tế người dân đăng ký đóng mới tàu cá công suất lớn rất nhiều nhưng chỉ tiêu phân bổ về các địa phương rất ít, điều này khiến các địa phương lúng túng trong việc lựa chọn đối tượng cho vay để triển khai dự án sao cho thật minh bạch, công bằng. Những băn khoăn về hạ tầng nghề cá, đội tàu dịch vụ, hạng mục hạ tầng thiết yếu, khu neo đậu cho tàu có công suất lớn, hỗ trợ đào tạo thuyền viên... cũng được các đại biểu tại hội nghị nêu ra bởi đầu tư tàu công suất lớn mà các dịch vụ đi kèm không đáp ứng thì khó mang lại hiệu quả cho nghề cá. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh khẳng định mục tiêu của Nghị định 67/2014/NĐ-CP là nâng cao đời sống ngư dân, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ chủ quyền biển đảo. Phó Thủ tướng cho biết thêm: Đây là chúng ta khuyến khích đánh bắt xa bờ để đảm bảo nguồn lợi thủy sản vừa được khai thác một cách hiệu quả nhưng phải phát triển bền vững, dần dần tham gia vào liên kết trong tổ đội, trong hợp tác xã liên kết giữa người dân với người dân, liên kết giữa DN với người dân thì mới bền vững. Không phải chúng ta đóng tàu ào ạt. Giao cho địa phương là sát nhất, địa phương sẽ biết ai là người có năng lực lựa chọn làm trước, sau đó nếu có hiệu quả, trên cơ sở quy hoạch chung như thế rồi chúng ta nhân rộng ra. Tàu dịch vụ nghề cá là ưu tiên nhất. Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã chỉ đạo các Bộ, ngành tiếp thu ý kiến của đại biểu, nắm bắt những khó khăn, cân đối nguồn ngân sách, định hướng ngư trường để định hướng cho ngư dân. Về phía địa phương, Phó Thủ tướng chia sẽ, Chính phủ cho phép từ thực tế tại địa phương, các địa phương quyết định lựa chọn đối tượng thí điểm triển khai thực hiện Nghị định trên địa bàn. Trên cơ sở kết quả thực hiện hiệu quả thì nhân rộng ra toàn tỉnh. Các địa phương cũng nên tạo thủ tục hành chính gọn nhẹ để ngư dân dễ dàng tiếp cận, cũng như rà soát kế hoạch những năm tới và kế hoạch 5 năm về phát triển thủy sản từ đó có những định hướng cụ thể hơn. Trong quá trình triển khai có gì vướng mắc phải báo cáo kịp thời lên Chính phủ, các Bộ để tìm ra phương hướng giải quyết. Văn Nhất |
