Chỉ gần một tuần nữa học sinh cả nước bước vào năm học mới 2014-2015. Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học gắn với đổi mới thi, kiểm tra theo hướng đánh giá năng lực người học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.



Những đột phá giáo dục phổ thông
Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo thắng lợi những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2013-2014. Công tác quản lý giáo dục tiếp tục đổi mới theo hướng tăng cường phân cấp và giao quyền tự chủ, tăng cường quản lý chất lượng và hiệu quả giáo dục. Các chính sách cho học sinh và giáo viên vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được đảm bảo tốt hơn.
Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT 2014 theo hướng giảm áp lực và tốn kém cho xã hội, đảm bảo độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh. Cùng đó, việc sử dụng kết quả học tập lớp 12 để tính điểm công nhận tốt nghiệp đã có tác động dụng khắc phục được tình trạng học đối phó, học lệch. Các vi phạm của thí sinh trong kỳ thi đã giảm rất nhiều. Những điều này đã tạo ra sự thay đổi có tính chất bước ngoặt về chất trong đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy của giáo viên và tư duy quản lý giáo dục.
Nhìn rộng toàn hệ thống GD&ĐT, số trường lớp và quy mô giáo dục phát triển nhanh. OECD đã công bố kết quả PISA 2012, Việt Nam nằm trong nhóm 20 nước có kết quả cao nhất. Kết quả của các cuộc thi học sinh giỏi quốc tế, tay nghề quốc tế năm nay đạt nhiều giải vàng.
Tỷ lệ sinh viên các trường ĐH so với dân số, tỷ lệ cán bộ kỹ thuật đang làm việc trong các doanh nghiệp, cơ quan tổ chức nâng cao dần, cho phép và đòi hỏi chúng ta chuyển từ phát triển quy mô sang chất lượng và hiệu quả.



Mùa khai giảng đang tới
Khắc phục yếu kém chất lượng
Theo Bộ GD-ĐT, năm học qua công tác chỉ đạo ở một số cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục vẫn chậm đổi mới. Chất lượng giáo dục tuy đã có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu giáo dục, còn hạn chế về giáo dục văn hóa và lịch sử dân tộc, đạo đức và lối sống, kỹ năng sống cho học sinh.
Cơ sở vật chất, thiết bị trường học vẫn còn thiếu thốn, lạc hậu. Nhiều nơi việc mua sắm bổ sung thiết bị chưa quan tâm đến khả năng và hiệu quả sử dụng, gây tốn kém, lãng phí. Chỉ qua đợt thanh tra, kiểm tra việc triển khai thực hiện Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020 đã phát hiện việc phân bổ kinh phí không cân đối giữa các hạng mục chi, sử dụng ngân sách lãng phí, đặc biệt ở khâu mua sắm thiết bị dạy học…
Tiến độ xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia chậm; kinh phí cho công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi ở một số tỉnh còn ít, không đáp ứng yêu cầu. Lãnh đạo Bộ cũng nhấn mạnh việc cần tích cực khắc phục một số tiêu cực, yếu kém trong giáo dục như dạy thêm học thêm tràn lan, thu góp trái qui định, dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ mẫu giáo, quá nhiều sổ sách chuyên môn gây khó cho giáo viên, thiếu quan tâm giáo dục ý thức tự quản, lao động vệ sinh, tự phục vụ trong nhà trường...
Hiện một số địa phương thiếu giáo viên so với định mức quy định, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và mở rộng tổ chức bán trú và học 2 buổi/ngày. Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục đạt chuẩn bằng cấp nhưng chưa đạt chuẩn nghề nghiệp, chuyên môn – "Đây là vấn đề chúng ta sẽ phải giải quyết trong thời gian tới”.
Cả nước hiện có 427 trường ĐH, CĐ, trong đó có 213 trường ĐH (57 tư thục) và 214 trường CĐ (27 tư thục). Riêng 2 TP Hà Nội và TP. HCM có 158 trường ĐH, CĐ chiếm 37% của cả nước.

Đổi mới cần sát thực tế
Ghi dấu ấn năm học đầu tiên triển khai đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT, lãnh đạo Bộ GD&ĐT nhấn mạnh việc tiếp tục triển khai đổi mới phương pháp dạy và học gắn với đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực người học nâng cao hiệu quả đào tạo.
Bộ giao các Sở GD&ĐT chủ động thực hiện nội dung giáo dục địa phương. Tổ chức lựa chọn, xây dựng chương trình, biên soạn bộ tài liệu về nội dung giáo dục địa phương các môn văn, sử, địa... bám sát yêu cầu từng giai đoạn phát triển của đất nước.
Tiếp tục triển khai mở rộng mô hình trường học mới VN (VNEN) cấp tiểu học, triển khai thí điểm mô hình trường học mới VN cấp THCS; áp dụng dạy học Tiếng Việt lớp 1 theo tài liệu Công nghệ giáo dục theo các mức độ khác nhau phù hợp với điều kiện của địa phương. Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách cho các cơ sở đào tạo, cho đội ngũ nhà giáo và sinh viên học ngành sư phạm.
Đẩy mạnh đào tạo theo nhu cầu xã hội, hợp tác với doanh nghiệp và hợp tác quốc tế trong giáo dục nghề nghiệp. Phối hợp các trường phổ thông trên địa bàn đẩy mạnh công tác phân luồng, giáo dục hướng nghiệp.
Trọng tâm còn là tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, thiết bị dạy học và tăng cường thiết bị phục vụ rèn luyện thể lực và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Chỉ đạo tổ chức rà soát, mua sắm bổ sung sách, thiết bị dạy học, sử dụng có hiệu quả sách các đồ dùng, thiết bị hiện có và mua mới, phát động phong trào tự làm đồ dùng dạy học tại các trường.
Thanh Như